বেটাৰী সংৰক্ষণ নবীকৰণযোগ্য শক্তিক এনে ব্যৱস্থাক বুজায় যিয়ে সৌৰ আৰু বতাহৰ দৰে নবীকৰণযোগ্য উৎসৰ পৰা উৎপাদিত বিদ্যুৎ ধৰি ৰাখে আৰু সংৰক্ষণ কৰে, তাৰ পিছত প্ৰয়োজনৰ সময়ত ইয়াক এৰি দিয়ে। এই বেটাৰী শক্তি সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাসমূহে (BESS) নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ মৌলিক প্ৰত্যাহ্বানটো সমাধান কৰে: সূৰ্য্য সদায় জিলিকি নাথাকে আৰু বতাহ সদায় বলি নাথাকে, কিন্তু বিদ্যুতৰ চাহিদা কেতিয়াও বন্ধ নহয়।
বেটাৰী সংৰক্ষণ বৃদ্ধিৰ স্কেল
বেটাৰী সংৰক্ষণৰ বজাৰখনে এটা বিভক্তি বিন্দুত উপনীত হৈছে। ইউ এছ ইউটিলিটি{{৩}}স্কেল বেটাৰীৰ ক্ষমতা ২০২৪ চনত ২৬টা গিগাৱাট অতিক্ৰম কৰিছিল, যিয়ে পূৰ্বৰ বছৰৰ তুলনাত ৬৬% বৃদ্ধি চিহ্নিত কৰিছিল। শক্তি প্ৰদানকাৰীসকলে কেৱল ২০২৪ চনত ১০.৪ গিগাৱাট নতুন ক্ষমতা যোগ কৰিছিল, আৰু প্ৰজেকচনে প্ৰকাশ কৰিছে যে ২০২৫ চনত অনলাইনত আন ১৮.২ গিগাৱাট আহিব।
এইবোৰ গ্ৰীডত সামান্য সংযোজন নহয়। ২০২৪ চনৰ জুলাই মাহৰ পৰা কাৰ্যক্ষম নেভাদাৰ জেমিনি ছ’লাৰ প্লাছ ষ্ট’ৰেজ প্ৰজেক্টত ৬৯০-মেগাৱাটৰ সৌৰ পামৰ সৈতে ১,৪১৬ মেগাৱাট-ঘণ্টা সংৰক্ষণ কৰিব পৰা ৩৮০ মেগাৱাটৰ বেটাৰী ব্যৱস্থাৰ সংমিশ্ৰণ ঘটিছে। কেলিফৰ্ণিয়াৰ মছ লেণ্ডিং সুবিধা ৭৫০ মেগাৱাট শক্তিৰে দেশৰ ভিতৰতে সৰ্ববৃহৎ হিচাপে থিয় দিছে। এই পৰিসৰৰ প্ৰকল্প এটা দশকৰ আগতে অৰ্থনৈতিকভাৱে অসম্ভৱ হ’লহেঁতেন।
বৃদ্ধিয়ে এক বহল পৰিৱৰ্তন প্ৰতিফলিত কৰে। বিশ্বজুৰি ২০২৪ চনত বেটাৰী শক্তি সংৰক্ষণৰ বজাৰখন ৪৪% বৃদ্ধি পাই ৬৯ গিগাৱাট ক্ষমতা স্থাপন কৰা হয়। Wood Mackenzie প্ৰকল্পৰ প্ৰকল্পসমূহ বিশ্বব্যাপী বজাৰে অহা দশকত 1 টা টেৰাৱাটক অতিক্ৰম কৰিব-প্ৰায় সাতগুণ বৰ্তমানৰ স্থাপিত ক্ষমতা। চীন আৰু আমেৰিকাই এই সম্প্ৰসাৰণৰ কাম চলাই আছে, টেক্সাছ আৰু কেলিফৰ্ণিয়াই আমেৰিকাৰ ক্ষমতাৰ প্ৰায় ২০ গিগাৱাট লাভ কৰিছে।
এই বৃদ্ধিক যিটোৱে বহনক্ষম কৰি তুলিছে সেয়া হৈছে অৰ্থনীতি। যোৱা দশকত লিথিয়াম-আয়ন বেটাৰীৰ খৰচ ৯০%তকৈ অধিক হ্ৰাস পাইছে, কেৱল ২০২৪ চনত ৪০% হ্ৰাস পাইছে। এই মূল্যৰ পতনে বেটাৰী সংৰক্ষণক ব্যয়বহুল গ্ৰীডৰ আনুষংগিক বস্তুৰ পৰা নবীকৰণযোগ্য শক্তি ব্যৱস্থাৰ অৰ্থনৈতিকভাৱে কাৰ্য্যক্ষম মূল শিলাস্তম্ভলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিলে।
বেটাৰী সংৰক্ষণে নবীকৰণযোগ্য শক্তি কেনেকৈ সক্ষম কৰে
নবীকৰণযোগ্য শক্তিয়ে এটা যোগান-চাহিদাৰ মিল সৃষ্টি কৰে যি বেটাৰীয়ে সমাধান কৰে। সৌৰ পেনেলে দুপৰীয়াৰ আশে-পাশে সৰ্বাধিক শক্তি উৎপাদন কৰে যেতিয়া চাহিদা প্ৰায়ে কম হয়, আনহাতে সূৰ্য্য অস্ত যোৱাৰ পিছত সন্ধিয়া বিদ্যুতৰ চাহিদাৰ শীৰ্ষত উপনীত হয়। বতাহৰ আৰ্হিই নিজৰ যুক্তি অনুসৰণ কৰে, বহু অঞ্চলত প্ৰায়ে ৰাতি অধিক উৎপাদন কৰে। সংৰক্ষণ অবিহনে এই অতিৰিক্ত নবীকৰণযোগ্য শক্তি হয় কমি যায় (অপচয় হয়) নহয় খালী ঠাই পূৰণ কৰিবলৈ জীৱাশ্ম ইন্ধন উদ্যোগৰ প্ৰয়োজন হয়।
বেটাৰি সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাপ্ৰণালীয়ে অতিৰিক্ত নবীকৰণযোগ্য উৎপাদনৰ সময়ছোৱাত চাৰ্জ কৰে আৰু উচ্চ-চাহিদাৰ সময়ত নিৰ্গমন কৰে। এইটো কেৱল তাত্ত্বিক নহয়-ই বৃহৎ পৰিসৰত ঘটি আছে। কেলিফৰ্ণিয়াৰ সৌৰশক্তিৰ শীৰ্ষ সময়ত বেটাৰী ব্যৱস্থাই গিগাৱাট অতিৰিক্ত শক্তি শোষণ কৰে। যেতিয়া সন্ধিয়া চাহিদা বৃদ্ধি পায় আৰু সৌৰ উৎপাদন কমি যায়, তেতিয়া এই একেবোৰ বেটাৰীয়ে ডিচচাৰ্জ কৰি প্ৰাকৃতিক গেছৰ পিকাৰ প্লাণ্টৰ প্ৰয়োজনীয়তাক স্থানচ্যুত কৰে।
যান্ত্ৰিকতাত অত্যাধুনিক সমন্বয় জড়িত হৈ থাকে। বুদ্ধিমান বেটাৰী চফ্টৱেৰে বাস্তৱ-সময়ত গ্ৰীডৰ অৱস্থা নিৰীক্ষণ কৰিবলৈ এলগৰিদম ব্যৱহাৰ কৰে, কেতিয়া চাৰ্জ কৰিব লাগে, কেতিয়া ডিচাৰ্জ কৰিব লাগে, আৰু কিমান হাৰত সিদ্ধান্ত ল'ব লাগে সেইটো নিৰ্ণয় কৰে। নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থাই মিলিছেকেণ্ডত গ্ৰীডৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাব পাৰে, যিবোৰ সেৱা প্ৰদান কৰা হয় যিবোৰ তৎক্ষণাত কম্পাঙ্ক স্থিতিশীলতাৰ পৰা বহু-ঘণ্টাৰ শক্তি স্থানান্তৰিত হোৱালৈকে।
এটা সাধাৰণ গ্ৰীড-স্কেল লিথিয়াম-আয়ন বেটাৰী ব্যৱস্থা তিনিটা মূল উপাদানৰে গঠিত। বেটাৰী পেকটোৱে নিজেই বিদ্যুৎ ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে শক্তি সংৰক্ষণ কৰে। ইনভাৰ্টাৰে বেটাৰীৰ প্ৰত্যক্ষ কাৰেণ্টক গ্ৰীডৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বিকল্প কাৰেণ্টলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। ব্যৱস্থাৰ ভাৰসাম্যতাত শীতল সঁজুলি, অগ্নি নিৰ্বাপক, নিৰীক্ষণ ব্যৱস্থা, আৰু গ্ৰীড সংযোগৰ আন্তঃগাঁথনি আদি অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই উপাদানসমূহে একেলগে কাম কৰি ঘূৰণীয়া-প্ৰায় ৮৫% প্ৰায় ৮৫% লাভ কৰে, অৰ্থাৎ চাৰ্জিংত দিয়া শক্তিৰ ৮৫% ডিচচাৰ্জৰ সময়ত পুনৰ ওলাই আহে।
সংৰক্ষণ সময়কাল কাঠামো
বেটাৰি সংৰক্ষণ বুজিবলৈ বিভিন্ন এপ্লিকেচনৰ বাবে বিভিন্ন সংৰক্ষণৰ সময়সীমাৰ প্ৰয়োজন বুলি স্বীকাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন, আৰু সকলো বেটাৰীয়ে একে উদ্দেশ্য পূৰণ নকৰে।
কম্পাঙ্ক নিয়ন্ত্ৰণ: চেকেণ্ডৰ পৰা মিনিটলৈ
ইলেক্ট্ৰিক গ্ৰীডে আমেৰিকাত নিৰ্দিষ্ট কম্পাঙ্ক-৬০ হাৰ্টজ বজাই ৰাখিব লাগিব। সৰু সৰু বিচ্যুতি হ’লেও সঁজুলিৰ ক্ষতি হ’ব পাৰে বা ব্লেকআউট হ’ব পাৰে। বেটাৰী সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাই কম্পাঙ্ক নিয়ন্ত্ৰণত উত্তম কাৰণ ই এটা চেকেণ্ডৰ ভগ্নাংশত প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰে, পৰম্পৰাগত জেনেৰেটৰসমূহে ওপৰলৈ বা তললৈ ৰেম্প কৰিব পৰাতকৈ বহু বেছি দ্ৰুত।
এই প্ৰয়োগসমূহৰ বাবে বৃহৎ শক্তি ক্ষমতাৰ প্ৰয়োজন নহয়। এটা বেটাৰী এটা সময়ত মাত্ৰ মিনিটৰ বাবে, প্ৰতিদিনে বহুবাৰ ডিচাৰ্জ হ’ব পাৰে। মানটো গতি আৰু সঁহাৰিৰ পৰা আহে, সংৰক্ষণৰ সময়সীমাৰ পৰা নহয়।
পিক শ্বেভিং আৰু লোড শ্বিফটিং: ১-৪ ঘণ্টা
ইয়াৰ দ্বাৰা বৰ্তমানৰ লিথিয়াম-আয়ন প্ৰযুক্তিৰ বাবে মিঠা ঠাইক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়। ২০২৪ চনত স্থাপন কৰা বেছিভাগ বেটাৰী চিষ্টেম ১ৰ পৰা ৪ ঘণ্টাৰ ডিচাৰ্জৰ সময়ৰ বাবে ডিজাইন কৰা হৈছিল। ইহঁতে কম-চাহিদাৰ সময়ছোৱাত চাৰ্জ কৰে যেতিয়া নবীকৰণযোগ্য উৎপাদনে খৰচ অতিক্ৰম কৰে, তাৰ পিছত শীৰ্ষ চাহিদাৰ সময়ছোৱাত নিৰ্গমন কৰে।
অৰ্থনীতিয়ে কাম কৰে কাৰণ এই বেটাৰীসমূহে দৈনিক, একাধিক সেৱাৰ জৰিয়তে ৰাজহ আহৰণ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা বাণিজ্যিক গ্ৰাহকৰ বাবে চাহিদাৰ চাৰ্জ হ্ৰাস পায়, শীৰ্ষ ঘণ্টাৰ সময়ত গ্ৰীডক ক্ষমতা প্ৰদান কৰে, আৰু সময়-অফ-সাবিবৰণ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে-সস্তা কিনিব-শীৰ্ষ শক্তি আৰু ব্যয়বহুল শীৰ্ষ শক্তি বিক্ৰী কৰা।
কেলিফৰ্ণিয়াৰ গ্ৰীডে এই আৰ্হিটো স্পষ্টভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰে। দুপৰীয়াৰ শৃংগত দুপৰীয়াৰ সৌৰ অতিমাত্ৰা সৃষ্টি আৰু নিৰ্গমনৰ সময়ত বেটাৰী ব্যৱস্থাই নিয়মিতভাৱে চাৰ্জ লয়, যিটো এটা পৰিঘটনাক "হাঁহ বক্ৰ" বুলি কোৱা হয়। এই ৩-৪ ঘণ্টাৰ ডিচাৰ্জ উইণ্ডো বিয়লিৰ সৌৰ হ্ৰাস আৰু শুই উঠাৰ চাহিদা হ্ৰাসৰ মাজৰ ব্যৱধানৰ সৈতে নিখুঁতভাৱে মিল খায়।
দৈনিক চাইকেল চলোৱা: ৪-১০ ঘণ্টা
দীঘলীয়া-কালৰ ব্যৱস্থাই সন্ধিয়াৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে ৰাতিপুৱাৰ নবীকৰণযোগ্য প্ৰজন্ম সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে, বা ৰাতিৰ চাহিদাৰ বাবে বিয়লিৰ সৌৰশক্তি ধৰিব পাৰে। ৰাষ্ট্ৰীয় নবীকৰণযোগ্য শক্তি পৰীক্ষাগাৰৰ সংৰক্ষণ ভৱিষ্যত অধ্যয়নে ১০ ঘণ্টালৈকে শক্তি সংৰক্ষণ কৰিব পৰাকৈ ডিজাইন কৰা ব্যৱস্থাসমূহ পৰীক্ষা কৰিছিল, এইবোৰে উপযোগিতা-স্কেল সংৰক্ষণৰ ভূমিকাক পুনৰ গঢ় দিব বুলি প্ৰকল্প কৰিছিল।
প্ৰত্যাহ্বানটো হ’ল খৰচ। সংৰক্ষণৰ প্ৰতিটো অতিৰিক্ত ঘণ্টাৰ বাবে অধিক বেটাৰি ক্ষমতাৰ প্ৰয়োজন হয়, যাৰ ফলত চিস্টেমৰ খৰচ বৃদ্ধি পায়। ৪-ঘণ্টাৰ ব্যৱস্থাৰ বাবে প্ৰতি কিলোৱাট ঘণ্টাত ১৬০ ডলাৰ খৰচ হ'ব পাৰে, আনহাতে ১০{{৭}}ঘণ্টাৰ ব্যৱস্থাই প্ৰয়োজনীয় অতিৰিক্ত কোষৰ বাবে প্ৰতি-কিলোৱাট ঘণ্টাৰ খৰচ বৃদ্ধি কৰে। কিন্তু বেটাৰীৰ দাম হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত ক্ৰমান্বয়ে দীৰ্ঘকালীন লিথিয়াম-আয়ন ব্যৱস্থা অধিক কাৰ্য্যক্ষম হৈ পৰিছে।
বহু-দিনৰ পৰা ঋতুভিত্তিক: বৰ্তমানৰ ব্যৱধান
কম নবীকৰণযোগ্য প্ৰজন্মৰ দীৰ্ঘ সময়ৰ বাবে-কেতিয়াবা ইউৰোপৰ "Dunkelflaute" ইভেন্ট বুলি কোৱা হয়-সমাজত সংৰক্ষণৰ অসমাধান হোৱা সমস্যা। দুৰ্বল বতাহ আৰু সীমিত সূৰ্য্যৰ ১০ দিনৰ সময়ছোৱাত গ্ৰীডৰ চাহিদা পূৰণৰ বাবে বৰ্তমান থকাতকৈ বহু বেছি সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজন হ’ব।
পদাৰ্থ বিজ্ঞান ৱৰ্ল্ডে গণনা কৰিছিল যে ব্ৰিটেইনক প্ৰায় ৫ টা টেৰাৱাটৰ প্ৰয়োজন হ’ব{{১}}ঘণ্টা সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজন হ’ব যাতে একেৰাহে কম থাকে-জেনেৰেচন ডে’সমূহ-দেশৰ বৰ্তমানৰ বেটাৰী ক্ষমতাৰ ১০০ গুণতকৈ অধিক। বৰ্তমানৰ খৰচত এইটো নিষিদ্ধভাৱে ব্যয়বহুল হ’ব। লিথিয়াম-আয়ন বেটাৰী খৰচ হৈয়েই থাকে-কেৱল দৈনিক চাইকেল চলোৱাৰ বাবেহে ফলপ্ৰসূ, বহু-দিন বা ঋতুভিত্তিক সংৰক্ষণৰ বাবে নহয়।
এই ব্যৱধানত বিকল্প প্ৰযুক্তিয়ে ছবিখনত প্ৰৱেশ কৰে যদিও বাণিজ্যিক পৰিসৰত উপনীত হোৱাটো কমেইহে হৈছে।
বেটাৰী প্ৰযুক্তিৰ বিৱৰ্তন
লিথিয়াম-আয়ন বেটাৰীসমূহে বৰ্তমানৰ নিয়োগসমূহত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে, কিন্তু প্ৰযুক্তিৰ পৰিৱেশ প্ৰয়োগৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বৈচিত্ৰ্যময় হয়।
লিথিয়াম লোহা ফছফেটে দায়িত্ব লয়
লিথিয়ামৰ ভিতৰত-আয়ন ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ ভিতৰত ২০২২ চনৰ আশে-পাশে এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। লিথিয়াম লোহা ফছফেট (LFP) স্থবিৰ সংৰক্ষণৰ বাবে প্ৰাথমিক ৰসায়ন বিজ্ঞানত পৰিণত হৈছে, পূৰ্বতে প্ৰধানকৈ আধিপত্য বিস্তাৰ কৰা নিকেল মেংগানিজ কোবাল্ট (এনএমচি) বেটাৰীক স্থানচ্যুত কৰা হৈছে।
গ্ৰীড প্ৰয়োগৰ বাবে এলএফপিয়ে কেইবাটাও সুবিধা প্ৰদান কৰে। ই তাপীয়ভাৱে অধিক সুস্থিৰ, যাৰ ফলত জুইৰ আশংকা হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ বাবে কোবাল্টৰ প্ৰয়োজন নাই, খৰচ আৰু নৈতিক উৎসৰ চিন্তা দুয়োটাকে সমাধান কৰি। LFP বেটাৰীয়ে অধিক চাৰ্জ-ডিচাৰ্জ চক্ৰ বজাই ৰাখিব পাৰে, কিছুমান নিৰ্মাতাই পূৰ্বৰ প্ৰজন্মক জুৰুলা কৰা ২-৩ বছৰৰ অৱক্ষয়ৰ তুলনাত ১৬ বছৰৰ আয়ুস বুলি দাবী কৰে।
ট্ৰেডঅফটো হ’ল শক্তিৰ ঘনত্ব। এল এফ পি বেটাৰীয়ে এন এম চিতকৈ প্ৰতি কিলোগ্ৰামত কম শক্তি জমা কৰে, কিন্তু স্থবিৰ গ্ৰীড প্ৰয়োগৰ বাবে য'ত ওজনৰ কোনো গুৰুত্ব নাই, এইটো কোনো উল্লেখযোগ্য অসুবিধা নহয়। খৰচ আৰু দীৰ্ঘায়ুৰ গুৰুত্ব বেছি, আৰু দুয়োটাতে এল এফ পিয়ে জয়ী হয়।
চীনে এল এফ পি বেটাৰীৰ বিপুল সংখ্যক নিৰ্মাণ কৰে। এই কেন্দ্ৰীকৰণে যোগান শৃংখলৰ উদ্বেগৰ সৃষ্টি কৰিছে, যিয়ে আমাক ঘৰুৱা উৎপাদন ক্ষমতা গঢ়ি তোলাৰ বাবে আৰু ইউৰোপীয় প্ৰচেষ্টাক আগুৱাই লৈ গৈছে। কিন্তু এই সুবিধাসমূহৰ বাবে খৰচৰ অসুবিধাৰ সন্মুখীন হয়, আমাৰ আৰু ইউৰোপীয় বেটাৰীৰ মূল্য চীনাতকৈ প্ৰায় ২০% বেছি হয়-নিৰ্মাণ কৰা সমতুল্য।
বিভিন্ন প্ৰয়োজনীয়তাৰ বাবে উদীয়মান বিকল্প
ছডিয়াম-আয়ন বেটাৰীয়ে লিথিয়ামৰ বিকল্প হিচাপে আগ্ৰহৰ সৃষ্টি কৰিছে। ছডিয়াম প্ৰচুৰ আৰু কম খৰচী-এজন এন আৰ ই এলৰ গৱেষকে লক্ষ্য কৰা মতে "এতেতে এটন ছডিয়ামৰ এক টন" আছে। এই প্ৰযুক্তি তাপীয় পলায়নৰ প্ৰৱণতা কম আৰু লিথিয়ামতকৈ যথেষ্ট কম মূল্যৰ হ’ব পাৰে-আয়ন। কিন্তু ছডিয়াম-আয়ন বেটাৰীসমূহ এতিয়াও গ্ৰীডৰ বাবে বাণিজ্যিকভাৱে পৰিপক্ক হোৱা নাই-স্কেল প্ৰয়োগৰ বাবে, আৰু হ্ৰাস পোৱা LFP মূল্যই বিকল্প বিকশিত কৰাৰ জৰুৰীতা হ্ৰাস কৰিছে।
ফ্ল’ বেটাৰীয়ে সময়সীমাৰ সমস্যাৰ এক বেলেগ পদ্ধতি প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এই ব্যৱস্থাসমূহে কোষৰ মাজেৰে বৈ যোৱা তৰল ইলেক্ট্ৰ’লাইটত শক্তি জমা কৰে, ধনাত্মক আৰু ঋণাত্মক আধানৰ বাবে পৃথক টেংক থাকে। সুবিধাটো হ'ল শক্তি ক্ষমতা শক্তি ক্ষমতাৰ পৰা স্বাধীনভাৱে স্কেল হয়-আপুনি কেৱল ডাঙৰ টেংক ব্যৱহাৰ কৰি ইহঁতক অধিক শক্তি জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰিব পাৰে। ফ্ল’ বেটাৰীয়ে তাত্ত্বিকভাৱে হাজাৰ হাজাৰ চক্ৰৰ মাজেৰে অৱক্ষয় নোহোৱাকৈ নিজৰ ক্ষমতা বজাই ৰাখিব পাৰে।
প্ৰত্যাহ্বানটো হ’ল প্ৰজেক্টৰ ফুটপ্ৰিণ্ট আৰু জটিলতা। ফ্ল' বেটাৰীসমূহৰ বাবে উল্লেখযোগ্য স্থান আৰু আন্তঃগাঁথনিৰ প্ৰয়োজন হয়, যাৰ ফলত ইয়াক কমপেক্ট লিথিয়ামতকৈ কম আকৰ্ষণীয় হয়-ion ব্যৱস্থাসমূহ বেছিভাগ প্ৰয়োগৰ বাবে। তেওঁলোক এতিয়াও এক নিচ প্ৰযুক্তি হৈয়েই আছে যদিও গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত উন্নত ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ কাম অব্যাহত আছে।
2024 চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষকসকলে পটাছিয়াম-ছডিয়াম-চালফাৰ বেটাৰীৰ ওপৰত অগ্ৰগতিৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল। দলটোৰ ইলেক্ট্ৰ’লাইট উদ্ভাৱনে সমস্যাজনক কঠিন পদাৰ্থক বিলুপ্ত কৰি পূৰ্বৰ সংস্কৰণসমূহ সীমিত কৰি পেলায়। এনে গৱেষণাৰ অৰ্থ হ’ল বাণিজ্যিকভাৱে কাৰ্য্যক্ষম সামগ্ৰীসমূহ দেখা যাব, কিন্তু ইয়াৰ দ্বাৰা চলি থকা বেটাৰীৰ বিকাশৰ বিস্তৃতিৰ ইংগিত পোৱা যায়।
বাস্তৱ-বিশ্বৰ পৰিৱেশন আৰু সংহতি
পাইলট প্ৰকল্প আৰু গ্ৰীড-স্কেল মোতায়েনৰ মাজৰ পাৰ্থক্যই জটিল কাৰিকৰী আৰু অৰ্থনৈতিক বাস্তৱতাক নেভিগেট কৰাটো জড়িত।
হাইব্ৰিড নবীকৰণযোগ্য-সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাপ্ৰণালী
২০২৪ চনৰ ভিতৰত আমেৰিকাত যোগ কৰা ৯.২ গিগাৱাট বেটাৰীৰ ক্ষমতাৰ প্ৰায় ৩.২ গিগাৱাট আছিল হাইব্ৰিড চিষ্টেমছ কো{{৫}}সৌৰ পামৰ সৈতে অৱস্থিত। এই যোৰাই কেৱল নবীকৰণযোগ্য প্ৰজন্মক পৃথক সংৰক্ষণৰ বাবে সংযোগ কৰাৰ বাহিৰেও কাৰ্য্যকৰী সুবিধা সৃষ্টি কৰে।
হাইব্ৰিড ব্যৱস্থাই গ্ৰীড সংযোগ আন্তঃগাঁথনি ভাগ-বতৰা কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত আন্তঃসংযোগৰ খৰচ আৰু জটিলতা হ্ৰাস পায়। সৌৰ পেনেলৰ পৰা ডিচি বিদ্যুৎ এটা কনভাৰ্টাৰৰ জৰিয়তে পোনপটীয়াকৈ ডিচি-সংযোজিত বেটাৰীলৈ প্ৰবাহিত হ'ব পাৰে, যাৰ ফলত একাধিক এচি-ডিচি ৰূপান্তৰৰ কাৰ্যক্ষমতাৰ ক্ষতি এৰাই চলিব পাৰি। প্ৰকল্প বিকাশকসকলে সৌৰ ক্ষমতাৰ তুলনাত বেটাৰীৰ আকাৰ অনুকূল কৰিব পাৰে, কেতিয়াবা গ্ৰীড সংযোগৰ ব্যৱহাৰ সৰ্বাধিক কৰিবলৈ সৌৰ এৰেতকৈ অধিক শক্তিৰ বাবে ৰেটিং কৰা বেটাৰী সংস্থাপন কৰিব পাৰে।
এই হাইব্ৰিড সুবিধাসমূহ মসৃণ নবীকৰণযোগ্য প্ৰজন্মৰ প্ৰফাইলসমূহ। গ্ৰীডত প্ৰত্যক্ষভাৱে অতি পৰিৱৰ্তনশীল সৌৰ শক্তি ইনজেকচন দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে বেটাৰীয়ে উঠা-নমা শোষণ কৰে, স্থিৰ, প্ৰেৰণযোগ্য শক্তি প্ৰদান কৰে। গ্ৰীড অপাৰেটৰৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা, এটা সঠিকভাৱে সংৰূপণ কৰা সৌৰ-প্লাছ-সংৰক্ষণ সুবিধাই প্ৰায় নিয়ন্ত্ৰণযোগ্য জেনেৰেটৰৰ দৰে কাম কৰিব পাৰে।
গ্ৰীড সেৱা আৰু ৰাজহ ষ্টেকিং
বেটাৰি সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাপ্ৰণালীয়ে এটা ৰাজহৰ উৎসৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। ব্যৱসায়িক মডেলত একাধিক সেৱাৰ পৰা "ৰাজ্যৰ ষ্টেকিং"-আউনেশন একত্ৰিত কৰা জড়িত থাকে।
কম্পাঙ্ক নিয়ন্ত্ৰণে বেটাৰীসমূহক গ্ৰীডৰ কম্পাঙ্ক বিচ্যুতিৰ প্ৰতি দ্ৰুতভাৱে সঁহাৰি জনাবলৈ ধন দিয়ে, যিয়ে প্ৰয়োজনীয় নিখুঁত ৬০ হাৰ্টজ বজাই ৰখাত সহায় কৰে। ক্ষমতা বজাৰসমূহে শীৰ্ষ চাহিদাৰ সময়ছোৱাত ডিচাৰ্জ কৰিবলৈ উপলব্ধ হোৱাৰ বাবে সংৰক্ষণৰ ক্ষতিপূৰণ দিয়ে, যদিও তেওঁলোকক মাতি অনা নহয়। শক্তি আৰ্বিট্ৰেজত পাইকাৰী বিদ্যুতৰ দাম কম হ’লে চাৰ্জ কৰা আৰু দাম বৃদ্ধি হ’লে ডিচাৰ্জ কৰাটো জড়িত হৈ থাকে। কিছুমান বেটাৰীৰ মালিকে বেকআপ ক্ষমতাও প্ৰদান কৰে বা চাহিদা সঁহাৰি কাৰ্য্যক্ৰমত অংশগ্ৰহণ কৰে।
ৰাজহৰ উৎসৰ এই বৈচিত্ৰ্যই প্ৰকল্পৰ অৰ্থনীতি উন্নত কৰে যদিও জটিলতাও যোগ কৰে। বেটাৰী ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থাই প্ৰতিযোগী সুযোগসমূহৰ মাজেৰে অনুকূল কৰিব লাগিব, শক্তি আৰ্বিট্ৰেজ সুযোগৰ বিপৰীতে কম্পাঙ্ক নিয়ন্ত্ৰণ পেমেণ্টৰ মাজত ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব লাগিব আৰু লগতে বেটাৰীৰ ক্ষমতা বজাৰৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰ বাবে পৰ্যাপ্ত ক্ষমতা থকাটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব।
প্ৰকৃত পৰিৱেশন তথ্য
বাস্তৱ-বিশ্ব বেটাৰীৰ পৰিৱেশনে প্ৰযুক্তিৰ ক্ষমতা আৰু ইয়াৰ সীমাবদ্ধতা দুয়োটা প্ৰদৰ্শন কৰে। ২০২৪ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ ভিতৰত টেক্সাছৰ বেটাৰী ব্যৱস্থাই এটা ব্যৱস্থাৰ জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ সময়ত প্ৰায় ১ গিগাৱাট শক্তি প্ৰদান কৰিছিল, যিয়ে বেছিভাগ প্ৰয়োজনৰ সময়ত সংৰক্ষণৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল।
কেলিফৰ্ণিয়াৰ বেটাৰী বহৰ গ্ৰীডৰ কাৰ্য্যকলাপৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ হৈ পৰিছে। কেলিফৰ্ণিয়াৰ গ্ৰীড অপাৰেটৰ CAISO এতিয়া সৌৰ উৎপাদন হ্ৰাস পোৱাৰ লগে লগে সন্ধিয়াৰ ৰেম্প পৰিচালনা কৰিবলৈ বেটাৰীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। সাধাৰণ দিনত, বেটাৰী ডিচাৰ্জ প্ৰায় ৫{{৫}}৬ পিএম ৰেম্পিং আৰম্ভ কৰে, প্ৰায় ৭-৮ PM ৰ শিখৰত উপনীত হয়, আৰু ১০ PM ৰ ভিতৰত টেপাৰ অফ হয়-ৰাজ্যৰ হাঁহ বক্ৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ সৈতে মিল থকা এটা প্ৰায় ৪ ঘণ্টাৰ ডিচাৰ্জ চক্ৰ।
কিন্তু বিজুলী বিচ্ছিন্নতা আৰু পৰিৱেশনৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি হয়। ভুল বিন্যাস, চফ্টৱেৰ গ্লিচ, আৰু সঁজুলি বিফলতাই গ্ৰীড-স্কেল বেটাৰি চিস্টেমসমূহক অপ্ৰত্যাশিতভাৱে অফলাইন ট্ৰিপ কৰাৰ কাৰণ হৈছে। ২০১৮-২০২৩ চনৰ পৰা বিশ্বব্যাপী বিফলতাৰ পৰিসংখ্যাই উদ্যোগটো পৰিপক্ক হোৱাৰ লগে লগে বিফলতাৰ হাৰ হ্ৰাস পোৱা দেখা গৈছে, কিন্তু বেটাৰী ব্যৱস্থাপ্ৰণালীসমূহ পৰম্পৰাগত জেনেৰেটৰতকৈ অধিক জটিল আৰু সম্ভাৱ্যভাৱে বিফলতাৰ প্ৰৱণ হৈয়েই আছে।
ৰাষ্ট্ৰীয় নবীকৰণযোগ্য শক্তি পৰীক্ষাগাৰে গ্ৰীডৰ পৰিকল্পনাক অৱগত কৰিবলৈ এই কাৰ্য্যকৰী আৰ্হিসমূহ অনুসৰণ কৰি আহিছে। তেওঁলোকৰ বিশ্লেষণে প্ৰকাশ কৰে যে বেটাৰী নিয়োগ স্কেল হিচাপে, নিৰ্ভৰযোগ্যতা নিশ্চিত কৰাৰ বাবে কেৱল অধিক ক্ষমতাই নহয়, ভৌগোলিক বৈচিত্ৰ্য আৰু ব্যৱস্থাৰ অতিৰিক্ততাও প্ৰয়োজন।
অৰ্থনৈতিক ৰূপান্তৰ আৰু বজাৰ গতিশীলতা
বেটাৰী সংৰক্ষণৰ নাটকীয় ব্যয় হ্ৰাসে শক্তি অৰ্থনীতিক পুনৰ গঢ় দিছে যদিও উল্লেখযোগ্য আৰ্থিক বাধা এতিয়াও আছে।
এম আই টি প্ৰযুক্তি পৰ্যালোচনাৰ ২০১৮ চনৰ বিশ্লেষণত উচ্চ নবীকৰণযোগ্য অনুপ্ৰৱেশৰ স্তৰত উপনীত হোৱাৰ খৰচ পৰীক্ষা কৰা হৈছিল। অধ্যয়নটোত দেখা গৈছে যে কেলিফৰ্ণিয়াৰ লক্ষ্যত উপনীত হ’বলৈ প্ৰয়োজনীয় নবীকৰণযোগ্য প্ৰজন্ম আৰু সংৰক্ষণ গঢ়ি তোলাৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ ফলত খৰচ দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাব। ৮০% নবীকৰণযোগ্য অনুপ্ৰৱেশত গৱেষকসকলে গণনা কৰিলে যে ৫০% নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ প্ৰতি মেগাৱাট ঘণ্টাত ৪৯ ডলাৰ হোৱাৰ বিপৰীতে প্ৰতি মেগাৱাটত খৰচ ১,৬০০ ডলাৰতকৈ অধিক হ’ব। 2018 চনৰ তৃতীয় মূল্যৰ এটা-তৃতীয় খৰচৰ মূল্য হ'ব বুলি ধৰি ল'লেও অৰ্থনীতি "পণ্যতাৰ খৰচৰ দ্বাৰা সম্পূৰ্ণ আধিপত্যশীল" হৈ পৰিল, ক্লিন এয়াৰ টাস্ক ফ'ৰ্চৰ বিশ্লেষক ষ্টিভ ব্ৰিকে উল্লেখ কৰা অনুসৰি।
ছয় বছৰৰ পিছত, বেটাৰীৰ খৰচ সঁচাকৈয়ে প্ৰকল্পিত এক-তৃতীয়াংশ হ্ৰাসতকৈ অধিক হ্ৰাস পাইছে। ২০২০ চনত প্ৰতি কিলোৱাট ঘণ্টাত ২৫০ ডলাৰ খৰচ হোৱা কণ্টেইনাৰ-স্কেল বেটাৰী ব্যৱস্থা ২০২৩ চনৰ ভিতৰত প্ৰতি কিলোৱাট ঘণ্টাত ১৪০ ডলাৰৰ তললৈ নামি যায়, আৰু ২০২৪ চনৰ ভিতৰত হ্ৰাস পাই থাকে।
এই মূল্য হ্ৰাসবোৰে প্ৰকল্পৰ জীৱন ধাৰণ ক্ষমতাক ৰূপান্তৰিত কৰি আছে। ২০১৮ চনত কোনো অৰ্থনৈতিক যুক্তিযুক্ত নহোৱা বেটাৰী সংৰক্ষণ প্ৰকল্প এতিয়া প্ৰতিযোগিতামূলক। মুদ্ৰাস্ফীতি হ্ৰাস আইনখনে ২০২২ চনত স্বতন্ত্ৰ সংৰক্ষণৰ বাবে বিনিয়োগ কৰ ক্ৰেডিট প্ৰৱৰ্তন কৰে, যাৰ ফলত প্ৰকল্প অৰ্থনীতিৰ উন্নতি আৰু অধিক উন্নত হয় আৰু নিয়োগ ত্বৰান্বিত হয়।
কিন্তু প্ৰয়োজনীয় বিনিয়োগৰ পৰিসৰ লজ্জাজনক হৈয়েই আছে। ব্ৰিটেইন চৰকাৰে অনুমান কৰিছে যে বেটাৰী সংৰক্ষণ আৰু আনুষংগিক গ্ৰীড প্ৰযুক্তিয়ে ২০৫০ চনৰ ভিতৰত ব্ৰিটেইনৰ শক্তি ব্যৱস্থাক ৪০ বিলিয়ন পাউণ্ড পৰ্যন্ত ৰাহি কৰিব পাৰে, কিন্তু সেই পৰ্যায়ত উপনীত হ’বলৈ হ’লে ব্যাপক আগধন বিনিয়োগৰ প্ৰয়োজন। কেলিফৰ্ণিয়াৰ বৰ্তমানৰ ১২.৫ জিডব্লিউ স্থাপন ক্ষমতাই নিয়োজিত মূলধনৰ কোটি কোটি টকাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে, তথাপিও ই ৰাজ্যখনৰ অৱশেষত সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ এটা অংশহে সামৰি লয়।
বেটাৰী নিয়োগৰ ভৌগোলিক কেন্দ্ৰীভূতকৰণে অৰ্থনীতি আৰু নীতি ক’ত মিল আছে সেইটো প্ৰতিফলিত কৰে। টেক্সাছ (২০২৪ চনত সংস্থাপন কৰা ৮ GW) আৰু কেলিফৰ্ণিয়া (১২.৫ GW) একেলগে আমেৰিকাৰ বেটাৰী ক্ষমতাৰ তিনি-চতুৰ্থাংশতকৈ অধিক। দুয়োখন ৰাজ্যৰে যথেষ্ট পৰিমাণৰ নবীকৰণযোগ্য শক্তি সম্পদ, সহায়ক নীতি, আৰু শক্তি বজাৰ আছে যিয়ে সংৰক্ষণৰ নমনীয়তাক আৰ্থিকভাৱে পুৰস্কৃত কৰে।
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত চীনে বিশ্বৰ বেটাৰীৰ ক্ষমতাৰ প্ৰায় আধা অংশ প্ৰস্তুত কৰে আৰু কেঁচামালৰ বাবে যোগান শৃংখলত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে। লিথিয়াম, কোবাল্ট, নিকেল, আৰু গ্ৰেফাইটৰ দৰে কেঁচামালৰ বাবে ৬০%তকৈ অধিক লিথিয়াম-আয়ন বেটাৰী নিৰ্মাণৰ ক্ষমতা আৰু ৯০%তকৈ অধিক প্ৰক্ৰিয়াকৰণ ক্ষমতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। এই কেন্দ্ৰীকৰণে যোগান সুৰক্ষাৰ বিষয়ে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে আৰু অধিক খৰচত যদিও পশ্চিমীয়া উৎপাদন ক্ষমতা গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টাক প্ৰেৰণা দিছে।
প্ৰত্যাহ্বান আৰু সীমাবদ্ধতা
দ্ৰুত বৃদ্ধিৰ পিছতো বেটাৰী সংৰক্ষণে অমীমাংসিত বাধাৰ সন্মুখীন হয় যিয়ে শক্তি পৰিৱৰ্তনত ইয়াৰ চূড়ান্ত ভূমিকাক বাধা দিয়ে।
কেঁচামালৰ বাধা
বেটাৰীৰ সংৰক্ষণ টেৰাৱাট স্তৰলৈ স্কেল কৰিবলৈ বিপুল পৰিমাণৰ লিথিয়াম, কোবাল্ট, নিকেল, আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীৰ প্ৰয়োজন হয়। চিলিৰ আটাকামা মৰুভূমি আৰু অনুৰূপ স্থানত লিথিয়াম খননে পানীৰ অভাৱ আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ ক্ষতিকে ধৰি পৰিৱেশৰ ওপৰত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলায়। কংগো গণতান্ত্ৰিক ৰিপাব্লিকত কেন্দ্ৰীভূত কোবাল্ট খননৰ লগত যথেষ্ট নৈতিক আৰু পৰিৱেশৰ চিন্তা জড়িত হৈ আছে।
2030 চনৰ ভিতৰত বছৰি 965 গিগাৱাট-ঘণ্টালৈ বেটাৰীৰ উৎপাদন ৰেম্প কৰাৰ লগে লগে, সামগ্ৰীৰ চাহিদা ভয়ংকৰভাৱে বৃদ্ধি পাব। যোগান শৃংখলৰ বটলনেকে নিয়োগ লেহেমীয়া কৰিব পাৰে বা খৰচ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, বিশেষকৈ যদিহে প্ৰতিযোগিতামূলক বৈদ্যুতিক বাহনৰ চাহিদাৰ ফলত নাটনিৰ সৃষ্টি হয়। ছডিয়ামৰ দৰে পুনঃব্যৱহাৰৰ আন্তঃগাঁথনি আৰু বিকল্প ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ বিকাশে-আয়নে আগলৈ যোৱা এটা পথক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে, কিন্তু দুয়োটাৰে কোনোটোৱেই এতিয়াও যথেষ্ট পৰিমাণে স্কেল কৰা নাই যাতে কুমাৰী পদাৰ্থ নিষ্কাশনৰ ওপৰত চাপ হ্ৰাস কৰিব পৰা যায়।
সুৰক্ষা আৰু পৰিৱেশৰ উদ্বেগ
লিথিয়াম-আয়ন বেটাৰীৰ বৃহৎ ঘনত্বই জুইৰ আশংকা সৃষ্টি কৰে। ২০১৯ চনত এৰিজোনা পাব্লিক চাৰ্ভিচৰ মেকমিকেন সুবিধা আৰু অন্যান্য স্থানত হোৱা কাণ্ডকে ধৰি কেইবাটাও উচ্চ-প্ৰফাইল বেটাৰী সংৰক্ষণ সুবিধাত অগ্নিকাণ্ড সংঘটিত হৈছে। আধুনিক ব্যৱস্থাত অত্যাধুনিক অগ্নিনিৰ্বাপক, তাপ ব্যৱস্থাপনা, আৰু নিৰীক্ষণ ব্যৱস্থা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, কিন্তু বিপদ নাইকিয়া কৰা হোৱা নাই।
-জীৱনৰ শেষত নিষ্কাশনে আন এক প্ৰত্যাহ্বানৰ সৃষ্টি কৰে। বেটাৰীসমূহ সময়ৰ লগে লগে অৱনতি ঘটে, সাধাৰণতে ১০-১৫ বছৰ ব্যৱহাৰৰ পিছত মূল ক্ষমতাৰ ৭০-৮০% পোৱা যায়। এই ব্যৱস্থাসমূহ নিৰাপদে নিষ্কাশন আৰু মূল্যৱান সামগ্ৰী উদ্ধাৰৰ বাবে পুনঃব্যৱহাৰৰ আন্তঃগাঁথনি গঢ়ি তোলাৰ প্ৰয়োজন হয় যিটো আজিৰ তাৰিখত কষ্টেৰে আছে। এন আৰ ই এলৰ লিথিয়াম-আয়ন বেটাৰী পুনঃব্যৱহাৰ মূল্যায়ন মডেলে যোগান শৃংখল আৰু পুনঃব্যৱহাৰৰ প্ৰভাৱৰ মানচিত্ৰ নিৰ্মাণৰ চেষ্টা কৰে, কিন্তু বাণিজ্যিক পৰিসৰৰ বেটাৰী পুনঃব্যৱহাৰ এতিয়াও নৱজাত হৈ আছে।
বেটাৰী কোষত থকা ৰাসায়নিক বিদ্যুৎ বিশ্লেষকবোৰ লিক হ’লে কষ্টিক আৰু বিপজ্জনক হ’ব পাৰে। প্ৰস্তাৱিত বেটাৰী সংৰক্ষণৰ সুবিধাসমূহৰ প্ৰতিবেশীসকলে কেতিয়াবা এই পৰিৱেশ আৰু সুৰক্ষাৰ চিন্তাৰ বাবে প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰোধিতা কৰে, বিশেষকৈ গ্ৰাম্য অঞ্চলত য’ত কৃষিভূমি দুৰ্ঘটনাৰ ফলত প্ৰভাৱিত হ’ব পাৰে।
আন্তঃসংযোগ আৰু গ্ৰীড সংহতিৰ বটলনেক
বেটাৰী ইনষ্টল কৰিবলৈ সাজু থকাটো গ্ৰীডৰ সৈতে সংযোগ কৰিব নোৱাৰিলেও কোনো কথা নহয়। আমেৰিকাত আন্তঃসংযোগৰ শাৰী এটা ডাঙৰ বটলনেকত পৰিণত হৈছে। ২০২৩ চনৰ হিচাপত গ্ৰীড সংযোগ বিচৰা বেটাৰী সংৰক্ষণ প্ৰকল্পসমূহে প্ৰাৰম্ভিক অনুৰোধৰ পৰা আন্তঃসংযোগ চুক্তিলৈকে সৰ্বাধিক ৫০ মাহৰ অপেক্ষাৰ সময়ৰ সন্মুখীন হৈছিল, তাৰ পিছত প্ৰকৃত নিৰ্মাণত অতিৰিক্ত বছৰ সময় লাগে।
2025 চনত অনলাইন অহা প্ৰকল্পসমূহে সম্ভৱতঃ ২০১৮ চনৰ আশে-পাশে আন্তঃসংযোগৰ শাৰীত যোগদান কৰিছিল। কিছুমান ডেভেলপাৰে প্ৰকল্পসমূহ পৰিত্যাগ কৰে যদিহে অৰ্থনীতিৰ অৱনতি ঘটে নেকি?
গ্ৰীড আন্তঃগাঁথনি নিজেই বৃহৎ বেটাৰি সংস্থাপনসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলে উন্নয়নসমূহৰ প্ৰয়োজন। এটা-কেন্দ্ৰীয় জেনেৰেটৰৰ পৰা গ্ৰাহকলৈ পথৰ শক্তি প্ৰবাহৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিতৰণ ব্যৱস্থাসমূহ দ্বিমুখী প্ৰবাহৰ সৈতে খাপ খাব লাগিব কাৰণ বেটাৰীসমূহে নিৰ্গমনৰ সময়ত শক্তি বেজী দিয়ে। সুৰক্ষা ব্যৱস্থা, ভল্টেজ নিয়ন্ত্ৰণ সঁজুলি, আৰু নিয়ন্ত্ৰণ চফ্টৱেৰ সকলো আপডেটৰ প্ৰয়োজন।
সময়কাল-খৰচ সমস্যা
মৌলিক সীমাবদ্ধতা অৰ্থনৈতিকভাৱে আছে: লিথিয়াম-আয়ন বেটাৰীয়ে ১-৪ ঘণ্টাৰ প্ৰয়োগৰ বাবে ভাল কাম কৰে কিন্তু বহু-দিনৰ সংৰক্ষণৰ বাবে নিষিদ্ধভাৱে ব্যয়বহুল হৈ পৰে। ২০২৩ চনৰ ফিজিক্স ৱৰ্ল্ডৰ বিশ্লেষণে গণনা কৰিছিল যে ব্ৰিটেইনক একেৰাহে দহটা কম-নবীকৰণযোগ্য-প্ৰজন্মৰ দিন সামৰি ল'ব পৰাকৈ যথেষ্ট সংৰক্ষণ প্ৰদান কৰিলে হাইড্ৰজেন ভিত্তিক সংৰক্ষণৰ বাবে প্ৰায় ৫০ বিলিয়ন পাউণ্ড বা বৰ্তমানৰ খৰচত বেটাৰীৰ বাবে সমতুল্য জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ ৰাশি খৰচ হ'ব।
এই কাৰণেই কেৱল বেটাৰী সংৰক্ষণে ১০০% নবীকৰণযোগ্য গ্ৰীড সক্ষম নকৰে। কম বতাহ আৰু সৌৰ উৎপাদনৰ বৰ্ধিত সময়ৰ বাবে-যিটো বেছিভাগ অঞ্চলতে ঘটে-হয় নবীকৰণযোগ্য ক্ষমতাৰ ব্যাপক অতিৰিক্ত নিৰ্মাণ, ব্যৱসায়িকভাৱে এতিয়াও অস্তিত্বহীন দীৰ্ঘকালীন সংৰক্ষণ প্ৰযুক্তিৰ বিকাশ, বা কাৰ্বন ধৰা, পাৰমাণৱিক বা ভূতাপীয় গেছৰ দৰে প্ৰেৰণযোগ্য উৎপাদনৰ উৎস ধৰি ৰখাৰ প্ৰয়োজন হয়।
আগুৱাই যোৱাৰ পথ
বেটাৰী সংৰক্ষণ পৰীক্ষামূলকভাৱে নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ বাবে অত্যাৱশ্যকীয়লৈ পৰিৱৰ্তিত হৈছে, কিন্তু ইয়াৰ ভূমিকা বহল ব্যৱস্থাৰ ৰূপান্তৰত এটা উপাদান হৈয়েই আছে।
গ্ৰীড অপাৰেটৰসকলে ক্ৰমান্বয়ে জটিল হৈ অহা ব্যৱস্থাসমূহক অৰ্কেষ্ট্ৰেট কৰিবলৈ শিকিছে। কেইশমান বৃহৎ শক্তি কেন্দ্ৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকে বেটাৰী, সৌৰ পেনেল, বতাহৰ টাৰ্বাইন, আৰু নিয়ন্ত্ৰণযোগ্য বোজাকে ধৰি লাখ লাখ বিতৰণ কৰা সম্পদ পৰিচালনা কৰি আছে। কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা আৰু মেচিন লাৰ্নিং এলগৰিদমসমূহে নবীকৰণযোগ্য প্ৰজন্মৰ আৰ্হিসমূহ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰাত সহায় কৰে, বেটাৰী প্ৰেৰণ অনুকূল কৰে, আৰু চেকেণ্ড-ৰ পৰা-ঋতুৰ সময়স্কেলত যোগান আৰু চাহিদাৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰে।
পুয়েৰ্টো ৰিকোৱে বিশেষভাৱে প্ৰত্যাহ্বানমূলক পৰিৱেশত সংৰক্ষণৰ সম্ভাৱনাৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰে। দ্বীপটোৰ হাৰিকেন আৰু তাৰ ফলত হোৱা বিদ্যুৎ বিচ্ছিন্নতাই শক্তি স্থিতিস্থাপকতা অতি জটিল কৰি তোলে। NREL এ ব্যক্তিগত সৌৰ-আৰু{3}}Battery চিস্টেমসমূহ সমগ্ৰ Puerto Rico স্থাপন কৰাত সহায় কৰি আহিছে, যেতিয়া মূল গ্ৰীড বিফল হ'লে বেকআপ শক্তি প্ৰদান কৰে আৰু ব্যয়বহুল আমদানিকৃত জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰে।
সংৰক্ষণৰ বাকী থকা ব্যৱধানসমূহ দূৰ কৰিব পৰা প্ৰযুক্তিসমূহৰ ওপৰত গৱেষণা অব্যাহত আছে। লোহাৰ-বায়ু বেটাৰী, যিয়ে সম্ভাৱনাময়ভাৱে ১০০ ঘণ্টাৰ বাবে শক্তি জমা কৰিব পাৰে, বিকাশৰ কাম চলি আছে। ফ্ল' বেটাৰীৰ উন্নতিয়ে ফুটপ্ৰিণ্ট আৰু খৰচ হ্ৰাস কৰিব পাৰে। তাপ সংৰক্ষণ-বালি, নিমখ বা অন্য সামগ্ৰী গৰম কৰিবলৈ বিদ্যুৎ ব্যৱহাৰ কৰি- দীৰ্ঘকালীন প্ৰয়োগৰ বাবে আন এটা পথ প্ৰদান কৰে, বিশেষকৈ ঔদ্যোগিক তাপৰ বাবে। ফিনলেণ্ডৰ "বালিৰ বেটাৰী"ত ৬০০ ডিগ্ৰীত ৮ মেগাৱাট তাপ শক্তি জমা কৰি ওচৰৰ ঘৰ আৰু সুবিধাসমূহৰ বাবে গৰম কৰা হয়।
বাহন-ৰ পৰা-গ্ৰিড প্ৰযুক্তিৰ সৈতে সংৰক্ষণৰ সংহতিই আন এটা সীমাবদ্ধতাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। বৈদ্যুতিক বাহনত যথেষ্ট পৰিমাণৰ বেটাৰীৰ ক্ষমতা থাকে যি বেছিভাগ সময়তে অচল হৈ থাকে। দ্বিমুখী চাৰ্জিং প্ৰযুক্তিয়ে ইভিসমূহক শীৰ্ষ সময়ত শক্তি পুনৰ গ্ৰীডলৈ নিৰ্গত কৰিবলৈ অনুমতি দিব পাৰে, মূলতঃ লাখ লাখ বাহনক বিতৰণ কৰা সংৰক্ষণ সম্পদলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিব পাৰে। অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু অন্যান্য দেশসমূহে এই প্ৰযুক্তিৰ মানদণ্ড গঢ়ি তুলিবলৈ ৰোডমেপ অন্বেষণ কৰি আছে।
নীতি আৰু বজাৰৰ ডিজাইন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ হ’ব। যিবোৰ অঞ্চলে অনুকূল নিয়ন্ত্ৰণ পৰিৱেশ আৰু বজাৰ ব্যৱস্থা সৃষ্টি কৰে যিয়ে সংৰক্ষণৰ একাধিক সুবিধাক সঠিকভাৱে মূল্য দিয়ে, সেইবোৰে সম্ভৱতঃ দ্ৰুত নিয়োগক দেখা পাব। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মুদ্ৰাস্ফীতি হ্ৰাস আইনখনৰ ষ্ট’ৰেজ টেক্স ক্ৰেডিটসমূহে উন্নয়ন ত্বৰান্বিত কৰিছিল; অন্যান্য ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহতো একেধৰণৰ নীতিগত সমৰ্থনে বিশ্বজুৰি বৃদ্ধি কৰিব পাৰে।
প্ৰমাণ পৰীক্ষা কৰিলে যিটো স্পষ্ট হৈ পৰে সেয়া হ’ল বেটাৰী সংৰক্ষণ শক্তি পৰিকল্পনাৰ প্ৰান্তৰ পৰা মূলসুঁতিলৈ গতি কৰিছে। ২০২৪ চনৰ শেষৰ ফালে আমেৰিকাত স্থাপন কৰা ২৬ জিডব্লিউ যথেষ্ট যদিও ই মাত্ৰ আৰম্ভণিহে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ব্লুমবাৰ্গএনইএফৰ ২০৩৫ চনৰ ভিতৰত বিশ্বজুৰি ২২০ গিগাৱাট বাৰ্ষিক সংযোজনৰ প্ৰক্ষেপণে প্ৰকাশ কৰিছে যে বৰ্তমানৰ বৃদ্ধিৰ হাৰ যদি স্থায়ী হয়, তেন্তে বেটাৰী সংৰক্ষণক গ্ৰীড কাৰ্য্যকলাপৰ বাবে ট্ৰেন্সমিছন লাইন বা ট্ৰেন্সফৰ্মাৰৰ দৰে মৌলিক কৰি তুলিব।
প্ৰযুক্তিয়ে প্ৰতিটো সমস্যা সমাধান নকৰে। ঋতুভিত্তিক সংৰক্ষণ এতিয়াও লুকাই আছে, বস্তুগত যোগান শৃংখলে বাধাৰ সন্মুখীন হয়, আৰু খৰচ হ্ৰাস পাই থাকিব লাগিব। কিন্তু ট্ৰেজেক্টৰী স্পষ্ট: জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ সমতাৰ তললৈ খৰচ হোৱাৰ পিছত নবীকৰণযোগ্য শক্তি দ্ৰুতগতিত স্কেল কৰা হয়; বেটাৰী সংৰক্ষণে এতিয়া একে ধৰণৰ আৰ্হি অনুসৰণ কৰিছে, আৰু এটা ক্ৰমান্বয়ে নবীকৰণযোগ্য গ্ৰীডে বাস্তৱ সময়ত আকৃতি লোৱা হৈছে।
সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন
বেটাৰী সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাই কিমান দিনলৈ শক্তি সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে?
আজিৰ তাৰিখত স্থাপন কৰা বেছিভাগ গ্ৰীড-স্কেল লিথিয়াম-আয়ন বেটাৰী ব্যৱস্থাসমূহ ১ৰ পৰা ৪ ঘণ্টাৰ ডিচাৰ্জৰ সময়ৰ বাবে ডিজাইন কৰা হৈছে। অৰ্থাৎ তেওঁলোকে সেই সময়ছোৱাৰ বাবে তেওঁলোকৰ সম্পূৰ্ণ ৰেটিং শক্তি ক্ষয় হোৱাৰ আগতে ডেলিভাৰী কৰিব পাৰে। কিছুমান নতুন ব্যৱস্থাই ৬{{৮}}১০ ঘণ্টালৈকে বিস্তৃত হয়, কিন্তু দীঘলীয়া সময়ৰ বাবে যথেষ্ট বৃদ্ধি পায়। সংৰক্ষণৰ সময়সীমা বেটাৰীৰ ভৌতিক ক্ষমতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে (মেগাৱাট-ঘণ্টাত জুখিব পৰা) ইয়াৰ নিৰ্গমনৰ হাৰেৰে (মেগাৱাটত জুখিব পৰা) বিভক্ত।
এটা গ্ৰীড-স্কেল বেটাৰী সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাপ্ৰণালীৰ আয়ুসকাল কিমান?
গ্ৰীড সংৰক্ষণত ব্যৱহৃত আধুনিক লিথিয়াম আইৰণ ফছফেট বেটাৰীয়ে সাধাৰণতে ব্যৱহাৰৰ ধৰণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ১০-১৬ বছৰলৈকে পৰ্যাপ্ত পৰিৱেশন বজাই ৰাখে। বেটাৰী ব্যৱস্থাই জীৱনকালত হাজাৰ হাজাৰ চাৰ্জ-ডিচাৰ্জ চক্ৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়, ক্ৰমান্বয়ে ক্ষমতা হেৰুৱাই পেলায়। এবাৰ পৰিৱেশন মূল ক্ষমতাৰ প্ৰায় ৭০-৮০% লৈ হ্ৰাস পালে, বেটাৰীসমূহক সাধাৰণতে সলনি কৰাৰ প্ৰয়োজন হয়, যদিও কম চাহিদাপূৰ্ণ এপ্লিকেচনসমূহৰ বাবে অৱনতি ঘটা বেটাৰীসমূহ পুনৰ উদ্দেশ্য কৰাৰ গৱেষণা অব্যাহত আছে।
বেটাৰীৰ খৰচ ইমান দ্ৰুতগতিত হ্ৰাস পাইছে কিয়?
তিনিটা কাৰকে বেটাৰীৰ খৰচ হ্ৰাস কৰি ধাৱমান কৰে। প্ৰথমতে, বৈদ্যুতিক বাহনৰ বাবে বৃহৎ উৎপাদন স্কেলে উৎপাদন আয়তন সৃষ্টি কৰিছিল যিয়ে প্ৰতি-ইউনিট খৰচ হ্ৰাস কৰিছিল। দ্বিতীয়তে, বেটাৰী ৰসায়নৰ বৃদ্ধি পোৱা উন্নতিয়ে শক্তিৰ ঘনত্ব বৃদ্ধি কৰে আৰু সামগ্ৰীৰ প্ৰয়োজনীয়তা হ্ৰাস কৰে। তৃতীয়তে, প্ৰস্তুতকাৰীসকলৰ মাজত, বিশেষকৈ চীনৰ উৎপাদকসকলৰ মাজত প্ৰতিযোগিতাই ২০২৪ চনত অতিৰিক্ত যোগানৰ সৃষ্টি কৰিছিল, যাৰ ফলত মূল্য আৰু অধিক হ্ৰাস পাইছিল। শিক্ষণ বক্ৰই প্ৰকাশ কৰে যে ক্ৰমবৰ্ধমান উৎপাদনৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি হোৱাৰ লগে লগে খৰচ হ্ৰাস পাই থাকিব।
প্ৰাকৃতিক গেছ শক্তি কেন্দ্ৰৰ ঠাইত বেটাৰীয়ে সম্পূৰ্ণৰূপে সলনি কৰিব পাৰেনে?
বৰ্তমানৰ প্ৰযুক্তিৰ সৈতে নহয়। শীৰ্ষ চাহিদাৰ সময়ত দৈনিক কেইঘণ্টামান চলি থকা "পিকাৰ" উদ্ভিদৰ ঠাইত বেটাৰীৰ পৰা উত্তম। কিন্তু প্ৰাকৃতিক গেছৰ সংমিশ্ৰণে অবিৰতভাৱে চলি থকা আৰু বহু-দিনৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা প্ৰদান কৰা চাইকেল উদ্ভিদৰ সংমিশ্ৰণ আৰু খৰচৰ সীমাবদ্ধতাৰ বাবে বেটাৰীৰে সলনি কৰাটো কঠিন হৈ থাকে। এটা সম্পূৰ্ণ নবীকৰণযোগ্য গ্ৰীডৰ প্ৰয়োজন হ'ব হয় বৃহৎ বেটাৰী অভাৰবিল্ড, দীঘলীয়া-অৱশ্যক সংৰক্ষণ প্ৰযুক্তিৰ প্ৰয়োজন যিবোৰ এতিয়াও বাণিজ্যিকভাৱে নাই, বা নিউক্লিয়াৰ বা ভূতাপীয়ৰ দৰে বিকল্প প্ৰেৰণযোগ্য কম-কাৰ্বন প্ৰজন্মৰ প্ৰয়োজন হ'ব।
বেটাৰী সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাই কেনেকৈ ধন ঘটায়?
বেটাৰী সংৰক্ষণ প্ৰকল্পসমূহে একেলগে একাধিক উৎসৰ পৰা ৰাজহ আহৰণ কৰে, যিটো "ৰাজহুৱা ষ্টেকিং" নামৰ এটা প্ৰথা। তেওঁলোকে কম্পাঙ্ক নিয়ন্ত্ৰণ সেৱাসমূহৰ পৰা আয়, শীৰ্ষ সময়ছোৱাত উপলব্ধ হোৱাৰ বাবে ক্ষমতাৰ বজাৰ পেমেণ্ট, সস্তাত ক্ৰয় কৰি শক্তি মধ্যস্থতাকাৰী আৰু মূল্যৰ স্পাইকৰ সময়ত বিক্ৰী কৰা, আৰু কিছুমান ক্ষেত্ৰত চাৰ্জ হ্ৰাস বা বেকআপ শক্তি সেৱাৰ দাবী কৰে। ৰাজহৰ উৎসৰ মিশ্ৰণ অঞ্চল আৰু বজাৰৰ গঠন অনুসৰি ভিন্ন হয়।
বেটাৰী সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাপ্ৰণালী সুৰক্ষিত নেকি?
গ্ৰীড-স্কেল বেটাৰী ব্যৱস্থাপ্ৰণালীসমূহে অগ্নি দমন ব্যৱস্থাপ্ৰণালী, তাপ ব্যৱস্থাপনা, অবিৰত নিৰীক্ষণ, আৰু ভৌতিক সুৰক্ষাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি বিস্তৃত সুৰক্ষা বৈশিষ্ট্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। কিন্তু, বিপদসমূহ আছে-লিথিয়াম-আয়ন বেটাৰীসমূহ ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'লে জুই লাগিব পাৰে বা অনুচিতভাৱে পৰিচালিত হ'লে, আৰু কেইবাটাও উচ্চ-প্ৰফাইল পৰিঘটনা সংঘটিত হৈছে। উদ্যোগটো পৰিপক্ক হোৱাৰ লগে লগে সুৰক্ষা মানদণ্ডৰ বিকাশ অব্যাহত থাকে, আৰু আধুনিক সুবিধাসমূহে পূৰ্বৰ নিয়োগসমূহৰ পৰা শিক্ষাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। উন্নত তাপীয় স্থিৰতাৰ বাবে এল এফ পি ৰসায়ন সাধাৰণতে এন এম চিতকৈ সুৰক্ষিত।